Preek kardinaal Simonis bij priesterwijding Victor Bulthuis

Home > Nieuws

Vandaag twee weken terug vond de vigilieviering in Krakau, in Polen, plaats. Rond de paus waren er zeshonderdduizend jongeren biddend en zingend verenigd. De zondag daarop volgend was er een Eucharistieviering met anderhalf miljoen mensen. Ik had het voorrecht er bij te zijn en denk er nog steeds met vreugde aan terug. Onvoorstelbaar om het enthousiasme van zoveel mensen te zien, maar tegelijkertijd de grote eerbied en de stilte te ervaren tijdens de eigenlijke viering. En dan te bedenken dat al die honderdduizenden mensen volstrekt unieke personen zijn, ieder met zijn of haar eigen geschiedenis, ieder met zijn of haar vreugde en verdriet. Wonderbaarlijk dat al die zo verschillende mensen door de ene Geest van God worden samengebracht en in die ene Geest verenigd worden tot het grote volk van God, dat de Kerk is.

Ik vertel u dit omdat ik het gebeuren daar in Krakau bewust heb beleefd als een soort Pinkstergebeuren, waarin het enthousiasme en het geloof dat de eerste Christenen kenmerkte, tastbaar en ervaarbaar was. Ik mocht dit de afgelopen maanden ook op andere wijzen in verschillende ontmoetingen beleven, zoals afgelopen zondag, met Pinksteren, toen ik hier in de kathedraal vijftien volwassenen het sacrament van het Vormsel mocht toedienen, mensen die op latere leeftijd katholiek werden. Voor de plechtigheid vertelden ze op heel open wijze in het kort hoe ze tot deze stap gekomen waren. Het waren stuk voor stuk kostbare getuigenissen die een uitdrukking waren van het vreugdevolle feit dat Gods Geest onweerstaanbaar werkzaam is en blijft in de harten van veel mensen.

En in dit licht mogen we ook het gebeuren van vandaag beleven in de priesterwijding van Victor Bulthuis. Meerdere malen heb ik de afgelopen jaren met hem mogen spreken over zijn levensgang als een zoektocht naar de waarheid en naar de invulling van zijn leven. Het werd de geschiedenis van een roeping tot het priesterschap die vandaag haar bezegeling mag vinden. Een heel eigen en persoonlijke geschiedenis met zijn vragen en twijfels, met zijn ups en downs, maar met vertrouwen en de zekerheid dat het Gods zelf is die hem riep om zijn persoon en leven Christus de Heer onder de mensen te vertegenwoordigen als priester, als herder, als leraar van Godswege. En het is de Heilige Geest die hem leerde verstaan dat het roepingsgebeuren uit het Evangelie van vandaag ook voor hem van gelding is. Daarbij werd hij vooral getroffen door de onweerstaanbaarheid van die roeping. Zeker, er is de optie om ‘nee’ te zeggen zoals dit ook het geval is bij Elia in de eerste lezing. Maar de roeping om visser van mensen te worden is zo indringend dat er uiteindelijk alleen maar een jawoord mogelijk is. En dit wenst de wijdeling van vandaag, tot mijn vreugde: zijn leven onvoorwaardelijk te geven als Simon en Andreas, Jacobus en Johannes dit indertijd deden. Want bijzonder opvallend staat er: “Terstond lieten zij hun netten in de steek en volgden Hem.” Terstond, onmiddellijk! Geen vragen over huisvesting of verzekering, geen vragen over arbeidsvoorwaarden of andere voorzieningen, nee: “Terstond.” Welk een zegen is het dat er altijd weer mensen zijn die zich daardoor laten aanspreken in het vaste vertrouwen dat je bij de Heer in goede handen bent omdat Hij zorg draagt voor jou.

Beste wijdeling, dat onweerstaanbare, dat onvoorwaardelijke komt in het wijdingsritueel op een heel expliciete wijze tot uitdrukking. Dat gebeurt namelijk wanneer je zo direct je voor het altaar van de Heer op de grond uitstrekt en daar neerligt met je gezicht naar de aarde. Daar lig je dan. Terwijl de voorspraak van tal van heiligen over je wordt afgeroepen. Dat ráákt je, niet alleen door de kou van de stenen vloer, maar vooral door wat er door betekend word. Een volwassen man in een witte albe ligt er op de bodem. Wat moet dat? Bij enig nadenken wordt het duidelijk. Het is een plaatsaanduiding. Wie priester wordt gewijd komt niet op een troon te zitten, maar gaat door de knieën, maakt zich klein en valt in aanbidding neer. Je maakt je als het ware gelijk met de aarde, waaruit wij uiteindelijk ontstaan zijn en naar toe wij terugkeren. Het Latijnse woord ‘humilitas,’ nederigheid, hangt dan ook samen met ‘humus,’ dit is grond, stof, aarde, nietig, broos en klein. Dat zijn wij mensen uit onszelf. Je kunt denken een hele piet te zijn, maar er hoeft dít te gebeuren in je hoofd of met je hart, en je bent er geweest. Maar afgezien daarvan, uit onszelf zijn wij ook zwakke mensen, van nature eerder geneigd tot egoïsme tot onvoorwaardelijke liefde. Geen wonder dat Paulus uitroept dat wij een schat dragen in broze vaten, de broze en breekbare vaten die wij zijn, gemaakt van de stof van de aarde. Dat kan allemaal wat negatief klinken, maar het is gewoon reëel. Maar is dit erg? Nee, dat is het niet. Ik moet daarbij denken aan een woord van Pascal. Hij zegt: “Wij kunnen ons niet voorstellen wat God uit de brokstukken van ons leven kan maken als wij ze helemaal aan Hem overlaten.”

Het is dan ook een broosheid en breekbaarheid die geen onheil betekenen maar weg tot leven. Nergens wordt dat zo duidelijk als in het Pascha-mysterie, in de werkelijkheid van de graankorrel die in de aarde valt en sterft om leven voort te brengen. Wij zijn breekbare vaten. Paulus zegt dit omdat niemand van ons op de gedachte zou komen dat wij degenen zijn van wie het heil te verwachten is. God beware ons voor mensen in de kerk die menen dat ze de zaak wel zullen klaren. Hij beware ons voor pastoraalstrategen die alles in de hand willen hebben, tot zelfs God toe. Nee, wij zijn breekbare vaten. Maar bij alle broosheid -als teken waarvan de wijdeling straks op de grond ligt- dragers van een schat, van de grote schat die Christus is. Om Hem gaat het. Hij moet in ons doorkomen. En daarom, het bezit mag niet zo stevig, zo hard en ondoorlaatbaar als ware het een soort pantser. Beter is het om geen dikke huid te hebben maar transparant te zijn. De schat die wij dragen moet lichter kunnen. Laten wij ons daarom bewust blijven van onze breekbaarheid opdat, zoals Paulus zegt, duidelijk wordt dat wat er aan kracht in ons is van God komt en niet van ons. Dan kan het ook gebeuren dat mensen ons de weg kruisen en denken: “achter die persoon gaat meer schuil, daar steekt meer achter, daar zit diepgang in.” Dan zullen ze niet alleen zeggen dat je een aardig of sympathiek iemand bent maar dat je iets uitstraalt, iets van de schat in je rust. En dat is alleen mogelijk wanneer je Christus in jou, zijn Geest in jou, werkelijk als de grote schat van je leven bent gaan zien.

Beste wijdeling, zo direct mag je het sacrament van de priesterwijding ontvangen. Door het Doopsel ben je indertijd geheiligd in Christus. Vandaag wordt je onder gebed en handoplegging gelijkvormig gemaakt aan zijn hogepriesterschap, aan zijn middelaar zijn tussen God en de mensen. Dit is een schat die je wordt toevertrouwd! Gelijkvormigheid met Christus als hogepriester, die je zich toeeigent om als zodanig voortaan visser van mensen te zijn. Dat mogen wij lezen in de woorden van Paulus in de tweede lezing die spreekt over Gods genade die in u is door de oplegging van mijn handen. In dit sacrament ontvang je de Geest die Christus bezielde, juist als hogepriester en middelaar. En dit is de Geest van kracht, liefde en bezonnenheid. Ja, het is de Geest van diepgang, waardoor je voor anderen een lichtend teken kan zijn, of, zoals Paulus zegt, heraut, apostel en leraar. Moge het je grote zorg zijn om deze schat in je voortdurend aan te wakkeren opdat ze niet verkommert onder de vrome routine van iedere dag. Aan niets hebben wij minder behoefte dan aan religieuze routiniers en functionarissen. Zij die tot het gewijde ambt geroepen worden dienen niet alleen de záák van Christus, maar Hem zelf, Hij die in je leeft en die je zijn vriendschap met Hem als levensgave en opgave toevertrouwt. En we weten het: vriendschap moet gevoed en onderhouden worden. Vriendschap wil zeggen dat je zijn weg wilt gaan, en die weg is de weg van diepgang. Jezus is de diepte ingegaan. Hij heeft zichzelf klein gemaakt om ook voor de armsten en de laatsten broeder te kunnen zijn.

Wanneer je zo direct op de grond ligt dan is dat ook een teken daarvan dat je nabij wilt zijn aan mensen die, zoals wij dat zeggen, gevloerd zijn, die teneergeslagen zijn en geen uitzicht meer hebben, zieken, eenzamen, lijdenden, die op welke wijze dan ook door het leven geslagen zijn. Ze worden alleen echt begrepen door mensen van diepgang en de weg van de diepgang is de weg van het geloof. Door de knieën gaan, je op de bodem uitstrekken, is daar een uitdrukking van. Je kunt je afvragen of het ook niet kan zijn van zwakte, zodat je je bij wijze van spreken bij de zaken neerlegt. Nee, dat is het niet. Alleen wie ruggengraat heeft, kan zich zo diep buigen. En alleen zo kan men geloofwaardig getuigenis afleggen van Hem die als geen ander zich tot in de dood voor ons heeft gegeven. Maar nogmaals: de dood van de graankorrel die sterft om leven voort te brengen, verrijzenis en opstanding.

Beste Victor, moge op deze wijze je naam bewaarheid worden. Moge de ene Geest, die met kracht rond Christus weet samen te brengen, je overvloedig geschonken worden opdat je overwinnaar mag zijn, van de macht van het kwaad, van ongeloof, van wanhoop en egoïsme, van lauwheid en verval. Een man Gods, die zich als Johannes de Doper klein weet te maken om Christus de Heer groot te maken. Want dit is de overwinning die de wereld overwint: ons geloof. Dat dit geloof in de Heer je steeds weer op de been mag helpen, dat vragen wij op voorspraak van de gelovige bij uitstek die Maria is, door Christus onze Heer. Amen.

Actueel